Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocukluk çağında başlayan ve dikkat, dürtü kontrolü ile hareketlilik düzeyini etkileyen nörogelişimsel bir durumdur. Her çocuk zaman zaman hareketli ya da dalgın olabilir; ancak DEHB’de bu belirtiler çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre belirgin, süreklidir ve günlük yaşamı etkiler. Okul başarısında zorlanma, verilen görevleri tamamlayamama, sık hata yapma, eşyalarını kaybetme ya da yerinde duramama gibi durumlar en sık karşılaşılan belirtiler arasındadır.
DEHB yalnızca akademik alanı değil, çocuğun sosyal ilişkilerini ve özgüvenini de etkileyebilir. Sık uyarı almak, kurallara uymakta zorlanmak ya da arkadaş ilişkilerinde sorun yaşamak zamanla çocukta yetersizlik duygularına yol açabilir. Ergenlik döneminde ise dikkat sorunlarına ek olarak dürtüsel kararlar, zaman yönetimi güçlükleri ve motivasyon sorunları daha belirgin hale gelebilir.
Bu durumun nedenleri tek bir faktöre bağlı değildir; genetik yatkınlık, beyin gelişimi ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir. DEHB tanısı, ayrıntılı bir klinik değerlendirme ile konur. Bu süreçte yalnızca çocuğun davranışları değil; aile, okul ve sosyal çevreden alınan bilgiler de dikkate alınır.
Tedavi süreci çocuğa ve ailenin ihtiyaçlarına göre planlanır. Psiko-eğitim, davranış düzenleme yöntemleri, aile ve öğretmen iş birliği tedavinin önemli parçalarıdır. Gerekli durumlarda ilaç tedavisi de etkili bir destek sağlar. Erken tanı ve doğru yaklaşım ile DEHB’li çocuklar potansiyellerini gerçekleştirebilir, güçlü yönlerini geliştirebilir ve sağlıklı bir gelişim süreci sürdürebilir. Destek almak, hem çocuk hem de aile için süreci daha yönetilebilir hale getirir.
Uzm. Dr. Mehmet ÇolakÇocuk ve Ergen Psikiyatristi