DEHB; dikkatsizlik, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik alanlarında belirtilerle kendisini gösterir. Çocukların ders başarısını, okula uyumunu, sosyal yaşantısını, arkadaş ilişkilerini ve aile ilişkilerini önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Çocuğunuzda DEHB olması yaşından beklenenden daha fazla zorluklar yaşamanız anlamına gelebilir.
Öncelikle çocuğun DEHB olduğunu kabul etmek ve bunun ne anlama geldiğini bilmek çok önemlidir. DEHB olan çocuklar bazen dikkatlerini toplayabilseler de bunu her zaman ve gerektiği kadar yapamazlar. Davranışlarını ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanırlar. Aşırı hareket edebilir, sizi dinlemekte zorlanabilir, planlama ve organizasyon ile ilgili sorunlar yaşayabilirler.
Bilinmesi gereken, yaşanan sorunların çoğunun çocuk tarafından bilerek ve isteyerek yapılmadığıdır. Çocuğun bu davranışları bilerek sergilediğini düşünmek ailede öfkeye yol açabilir ve çocuğa olumsuz şekilde yansıyabilir.
DEHB olan çocuklar sürekli olumsuz geribildirimle karşılaşabilmektedir. Bu durum zamanla çocukların özgüvenini azaltmakta ve motivasyonlarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir.
Bu nedenle olumsuz geribildirimlerden ve eleştirmekten kaçınmak çok önemlidir. Çocuğun sadece yapamadıklarını değil, yapabildiklerini de görmek; çabasını takdir etmek ve olumlu davranışlarını pekiştirmek özgüvenini ve motivasyonunu artıracaktır.
Planlama konusunda yaşadığı zorlukları azaltmak ve bu beceriyi kazanmasını sağlamak için gününü ve haftasını birlikte planlayın ve mümkün olduğunca aktivitelerle doldurun.
Kurallara uyumunu artırabilmek için aşırı kural koymaktan kaçının. Kurallar kesin ve anlaşılır olsun. Çocuğunuzla konuşurken dinlediğinden emin olun, göz teması kurun, dolaylı ve mecazi anlatımlardan kaçının. Sakin ve kararlı bir tutum sergileyin.
Bu sorunların kısa sürede düzelmeyebileceğinin farkında olarak sabırla ve kararlılıkla bu tutumlarınızı sürdürün.
Uzm. Dr. Mehmet ÇolakÇocuk ve Ergen Psikiyatristi