Ergenlik; duygusal dalgalanmaların, kimlik arayışının ve bağımsızlık ihtiyacının aynı anda yoğunlaştığı bir dönemdir. Bu nedenle ergenlerle iletişim çoğu zaman inişli çıkışlı olabilir. Bir genç bir gün yakınlık isterken ertesi gün kendini tamamen geri çekebilir; bu davranış çoğu zaman beynin yeniden yapılanma sürecinin doğal bir sonucudur.
Ergenle sağlıklı iletişim kurmak önce onun dünyasını anlamaktan geçer. Gençler öğüt dinlemekten çok anlaşılmak ister. Bu yüzden ebeveynin ilk adımı yargılamadan dinlemek olmalıdır. “Senin yaşında ben...” diye başlayan cümleler çoğu zaman kapanma yaratır. Bunun yerine “Bu seni gerçekten zorlamış gibi görünüyor, anlatmak ister misin?” yaklaşımı daha işlevseldir.
Ergene alan tanımak önemlidir; fakat tamamen geri çekilmeden. “Ben buradayım, konuşmak istediğinde hazırım” mesajı gence hem özgürlük hem güven verir.
Ergenle iletişimde yararlı olan davranışlar
- Sert tepki vermek yerine önce duyguyu anlamaya çalışmak
- Onun fikirlerine saygı duymak, eleştiri dilini yumuşatmak
- Kavga anında değil, sakinleştiğinde konuşmak
- Sınırları net koymak ama cezalandırıcı olmamak
- Onun birey olduğunu kabul ederek sorumluluk paylaşmak
Ergenlerle sağlıklı iletişim, onların hem kimlik gelişimini destekler hem de riskli davranışlara yönelme ihtimalini azaltır. Genç kendisini ailesinin yanında güvende hissediyorsa iç dünyasındaki fırtınalar çok daha kolay yatışır.
Uzm. Dr. Mehmet ÇolakÇocuk ve Ergen Psikiyatristi